Skwierzyna



Współrzędne: 52°36" N 015°30" E Geografia

Skwierzyna
Herb
Herb Skwierzyny Flaga Skwierzyny
Województwo lubuskie
Powiat międzyrzecki
Gmina
 - rodzaj
Skwierzyna
miejsko-wiejska
Założono XII w.
Prawa miejskie 1295
Burmistrz Arkadiusz Piotrowski
( e-mail )
Powierzchnia 35,69 km
Położenie 52° 36" N
15° 30" E
Liczba mieszkańców   ( 2005 )
 - liczba ludności
 - gęstość

10 339
287,19 os./km
Strefa numeracyjna
(do 2005 )
95
Kod pocztowy 66-440
Tablice rejestracyjne FMI
TERC10
( TERYT )
4081003054
Miasta partnerskie Bernau Niemcy   Niemcy , Briańsk Rosja   Rosja
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie Polski
Urząd miejski 3
ul. Rynek 1
66-440 Skwierzyna
tel. 95 721-65-10; faks 95 721-65-39
( e-mail )
Strona internetowa miasta

Skwierzyna ( niem. Schwerin an der Warthe ) to miasto w woj. lubuskim , w powiecie międzyrzeckim , siedziba gminy miejsko-wiejskiej Skwierzyna . W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego .

Leży przy ujściu rzeki Obry do Warty .

Spis treści

Podstawowe informacje o mieście

Położenie

Położona jest w najpiękniejszych zakątkach regionu między Pojezierzem Międzychodzko-Sierakowskim a Pojezierzem Łagowskim . Sąsiaduje z Puszczą Notecką , która jest wielkim rezerwatem leśnym i ornitologicznym. Okolice Skwierzyny to tereny niezwykle malownicze i atrakcyjne turystycznie, a bogactwem tej ziemi są lasy, rzeki i jeziora.

Lasy zajmują 68% powierzchni gminy, są rajem dla grzybiarzy, amatorów ciszy, spokoju i pieszych wędrówek, ale też miejscem spotkań myśliwych, gdyż nie brak tu dzikiej zwierzyny. Rzeki, Warta a zwłaszcza Obra , która stała się rezerwatem dla siedlisk bobrów ( "Szlak bobrów" ), dostarczają wrażeń z wędrówek ich urozmaiconymi brzegami.

Rzeka Obra, wraz z rynną jezior zbąszyńskich, tworzy najpiękniejszy na Niżu Polskim szlak wodny o długości 220 km, który kończy się w Skwierzynie. Jeziora, które okalają gminę Jezioro Chycina , Głębokie , Jezioro Cisie , Jezioro Lubikowskie i Jezioro Sołeckie są miejscem do uprawiania kajakarstwa , windsurfingu i żeglarstwa .

Chronologiczne ujęcie dziejów miasta

Pomnik Władysława Jagiełły, odnowiciela praw miejskich Skwierzyny w 1406 r.
Powiększ
Pomnik Władysława Jagiełły, odnowiciela praw miejskich Skwierzyny w 1406 r.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Skwierzyny .

Najważniejsze zabytki miasta

Kościół Świętego Mikołaja

Kościół Świętego Mikołaja w Skwierzynie.
Powiększ
Kościół Świętego Mikołaja w Skwierzynie.
Obraz Matki Boskiej Klewańskiej
Powiększ
Obraz Matki Boskiej Klewańskiej

Po raz pierwszy wzmiankowany w dokumentach ok. 1226 roku, z tego czasu pochodzą mury w prezbiterium . Początkowo zbudowany był z drewna, ale w XV wieku wzniesiono kościół murowany. Jego obrysy murów obwodowych odpowiadają dzisiejszej postaci świątyni. Od 1507 roku patronem kościoła jest św. Mikołaj Biskup.

W 1504 kościół przejęli protestanci , którym przekazał budowlę starosta międzyrzecki, Stanisław Myszkowski. Była to ich własność do 1605 roku, kiedy to przywrócił katolikom kościół starosta międzyrzecki Jan Zamoyski (na prośbę biskupa poznańskiego, Wawrzyńca Goślickiego ).

W latach 1861 - 1863 miała miejsce kompleksowa przebudowa świątyni, która stała się trójnawowym kościołem halowym. Bez zmian zachowała się jedynie fasada zachodnia. 17 maja 1863 roku bp Franciszek Stefanowicz , sufragan poznański, dokonał kongregacji kościoła. Obecnie kościół Świętego Mikołaja jest budowlą w stylu późnogotyckim . Jest zamknięta od wschodu trójbocznie, posiadająca cztery przęsła wzdłuż nawy głównej. Większość sakraliów pochodzi z XIX wieku, za wyjątkiem najstarszego krucyfiksu z XVIII wieku wiszącego w kruchcie wieży. Pozostałe elementy wewnętrzne to ołtarz neogotycki, dwa ołtarze boczne, rzeźbiona w drewnie ambona z 1864 r., monstrancje (XVIII, XIX w.), przyścienne kamienne neogotyckie kropielnice, dzwon na wieży z 1926 roku.

Na osobne potraktowanie zasługuje obraz Matki Boskiej Klewańskiej, pochodzący z XVII wieku. Nazywana jest także łaskami słynącym obrazem Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych, który znalazł się w Skwierzynie w 1968 roku.

Na dziedzińcu kościoła znajdują się dwie rzeźby: św. Mikołaja i przedstawiająca anioła. Obie pochodzą z XIX wieku. Kościół uniknął spalenia po wkroczeniu do miasta Sowietów w 1945 roku, ponieważ urządzili oni wewnątrz świątyni magazyn rekwirowanego mieszkańcom różnorakiego sprzętu.

Obraz Matki Boskiej Klewańskiej

Obraz z Klewania na Wołyniu od XVI wieku słynął z cudów, co zostało nawet protokolarnie potwierdzone przez notariusza apostolskiego Baptista de Rubeis. W 1945 roku, kiedy jasne stało się, iż polscy mieszkańcy Klewania zostaną wywiezieni na zachód przez Armię Czerwoną , jeden z mieszkańców, Stanisław Basaj wywiózł obraz ze sobą. 6 czerwca 1945 roku cudowny obraz znalazł się w Skwierzynie. Do 1950 roku ukrywano płótno na plebanii św. Mikołaja, a w 1951 roku umieszczono je w prowizorycznym ołtarzu w kaplicy pod chórem. W 1968 roku znalazł się w głównym ołtarzu, a uroczystej intronizacji dokonano 23 maja 1992 roku.

Wraz z mieszkańcami Klewania w Skwierzynie znalazła się też ręcznej roboty srebrna trumienka z XVII wieku zawierająca relikwie św. Bonifacego Męczennika. Jednak wkrótce potem kuria biskupia rozkazała przenieść ją do Gorzowa .

Kamienice przy ulicy Marszałka Piłsudskiego

Skwierzyński "deptak".
Powiększ
Skwierzyński "deptak".

Ulica Piłsudskiego nazywana jest potocznie "deptakiem". Większość budynków znajdujących się przy niej datowanych jest na lata "20/30 XIX wieku. Większość poprzednich zabudowań spłonęła w pożarze miasta z 1821 roku. Ogień strawił wówczas południowe i wschodnie dzielnice miasta.

Ulica ta zmieniała bardzo często nazwy: XVIII w. - Richtstrasse , XIX-I poł. XX w. - Poststrasse , lata 30 i 40 XX w. - Adolf Hitlerstrasse , od 1945 r. - Marszałka Stalina, od 1948 r. - Obrońców Stalingradu, od 1956 r. - Marszałka Żymierskiego (nieoficjalnie), od 1992 r. - Marszałka Piłsudskiego.

W latach 70. XIX wieku wraz z Rynkiem, dzisiejsza ulica Piłsudskiego oświetlona była jako jedyna w mieście przez lampy naftowe osadzone na ścianach kamienic przy pomocy żelaznych ramion. 1907 r. przyniósł oświetlenie elektryczne i chodniki (za burmistrza Hugo Scholza).

Ratusz

Ratusz skwierzyński.
Powiększ
Ratusz skwierzyński.

Ratusz skwierzyński, znajdujący się przy ulicy Rynek 1, pochodzi z pierwszych lat XIX wieku. Budynek pochodzący z XVI wieku spłonął w wielkim pożarze, który strawił większą część miasta (miał on wybuchnąć w dniu św. Mateusza). Budynek szybko odbudowano, jednak 80 lat później przeprowadzono prace modernizacyjne polegające na pokryciu go nowym dachem i odmalowaniu. Jednak 72 lata później ratusz został rozebrany, a na jego miejscu wybudowano nowy budynek, który został oddany do użytku 15 października 1841 roku.

Przypuszcza się, że ratusz zaprojektował jeden z najsłynniejszych architektów niemieckich, zamieszkały w Berlinie , Fryderyk August Stuler. Budynek ratusza jest neorenesansowy. Od 1888 był on siedzibą władz powiatowych, urzędu stanu cywilnego, sądu okręgowego, komisarza policji, urzędu celnego i nadleśnictwa królewskiego. Po wkroczeniu do miasta Rosjan w 1945 roku, żołnierze urządzili w nim magazyn, toteż ratusz uniknął płomieni. Od 1975 roku stał się siedzibą Urzędu Miasta i Gminy, a od 1990 - miejscem urzędowania burmistrza.

Wewnątrz zachowało się tylko kilka zabytkowych sztuk mebli: kredens, zegar, biurko, biblioteczka. Są to elementy w stylu klasycystycznym , pochodzące z lat 30. XIX wieku.

Kościół Świętego Zbawiciela

Kościół Świętego Zbawiciela w Skwierzynie.
Powiększ
Kościół Świętego Zbawiciela w Skwierzynie.

Jest to dawny zbór protestancki , zbudowany w latach 1847 - 1854 . Przedtem funkcjonowała niewielka świątynia protestancka wybudowana z drewna w XVII wieku, nieposiadająca wieży, tynku, wyposażona tylko w niewielkie okna. Znajdowała się ona przy dzisiejszej ulicy Jagiełły. Nowy kościół zbudowano w stylu neoromańskim. Służył on ewangelikom do II wojny światowej , potem nadano mu nazwę Świętego Krzyża i służył żołnierzom skwierzyńskiego garnizonu. W 1958 roku zlikwidowano parafię wojskową, a kościół otrzymał wezwanie Świętego Zbawiciela.

Lata 1952 i 1966 to daty gruntownych prac remontowych w kościele, a 1982 rok to umieszczenie w świątyni obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, namalowanego przez Tadeusza Konarzewskiego z Istebnej .

Budynek Cechu Rzemiosł

Spichlerz szachulcowy z XVIII w.
Powiększ
Spichlerz szachulcowy z XVIII w.

Znajduje się przy ulicy Rynek 6, w bezpośrednim sąsiedztwie ratusza. Kamienica została zbudowana w 1856 roku, ufundował ją bogaty kupiec niemiecki, który jednak w 1910 roku sprzedał budynek zegarmistrzowi. Później kupił ją piekarz, który założył w budynku piekarnię i sklep. W latach 1945 - 1979 mieściła się tam Spółdzielnia PSS "Społem". Od 1980 znajduje się tam biuro Cechu Rzemiosł, a w 2001 odnowiono elewację kamienicy.

Dom Rzemiosła.
Powiększ
Dom Rzemiosła.

Budynek Poczty

Znajduje się przy ulicy 2-go Lutego. Zbudowano go w 1888 roku, za burmistrza Hugo Müllera. Jak przystało na niemieckie budynki użyteczności publicznej, wybudowany jest w stylu neogotyckim . W 1945 roku w budynku miał miejsce wewnętrzny pożar, dlatego siedzibę poczty przeniesiono do sąsiedniej kamienicy. Urząd pocztowy powrócił do swej dawnej siedziby w 1950 roku.

Kirkut

Najstarszy grób z połowy XVIII w. Artykuł główny: Cmentarz żydowski w Skwierzynie .

Spichlerz szachulcowy

Trójkondygnacyjny budynek znajduje się przy ulicy B. Prusa. Niewiele wiadomo o jego budowniczych, jako że budowle gospodarcze nie posiadały rozbudowanej dokumentacji. Najprawdopodobniej został wzniesiony w XVIII wieku w celu magazynowania zboża niedaleko portu na Warcie .

Budynek Nadleśnictwa

Willa fabrykancka.
Powiększ
Willa fabrykancka.

Znajduje się przy ulicy 2-go Lutego. Zbudowany najprawdopodobniej na przełomie XIX i XX wieku. Budowniczowie i projektanci są do dzisiaj nieznani. Przed nim znajduje się niewielki ogród dendrologiczny , będący jednocześnie początkiem tzw. Szlaku Bobrów na Obrze .

Dom Pomocy Społecznej

Umiejscowiony przy ulicy Batorego 15. Zbudowany pod koniec XIX wieku, pierwotnie znajdował się poza granicami miasta. Nieopodal mieściła się ewangelicka szkoła powszechna (powstała w 1896 roku), być może w disiejszym Domu Pomocy Społecznej zamieszkiwał jej dyrektor. Po 1945 roku była to przychodnia, a później żłobek. Od 1995 roku znajduje się w nim Dom Pomocy Społecznej, a od 1998 także "Uniwersytet III Wieku".

Willa przy ul. 2-go Lutego

Budynek ten to willa fabrykanta, zbudowana prawdopodobnie w 1910 roku przez Augusta Klemmanna. Był on mistrzem murarskim i ciesielskim, którego stać było na wybudowanie kamienicy w stylu modernistycznym ze stylowymi zapożyczeniami. W sąsiedztwie znajdował się tartak, będący także własnością Klemmanna, stąd willa pełniła funkcje i mieszkalne, i administracyjne. Po wojnie mieściła komitet partyjny i milicję, a potem przychodnię.

"Dom nad Rzeką"

"Dom nad Rzeką".
Powiększ
"Dom nad Rzeką".

Znajduje się przy ulicy Mostowej, jak sama nazwa wskazuje, zaraz przy moście na Warcie . Najprawdopodobniej powstał w latach 20. lub 30. XX wieku i służył mieszkańcom Skwierzyny jako obiekt rozrywkowy nazywany Strandschlossen . Znajdowały się tam hotel, restauracja, kawiarnia.

Po wojnie przejęły go Skwierzyńskie Fabryki Mebli i odtąd nazywano go "Drzewiarzem". Od 1981 roku funkcjonowało tam przyzakładowe przedszkole. W 1997 odkupił budynek od władz miasta miejscowy biznesmen Kazimierz Witek, który przywrócił mu funkcje hotelowo-rekreacyjne. Założył tam hotel-restaurację "Dom nad Rzeką" .

W historii miasta wybuchały pożary, które niszczyły zabudowania. Dzisiejszy kształt wielu zabudowań jest modyfikacją pierwotnej architektury.

Komunikacja

Budynek stacji kolejowej.
Powiększ
Budynek stacji kolejowej.

W mieście zbiegają się ważne szlaki komunikacyjne droga krajowa nr 24 relacji Poznań Gorzów Wielkopolski oraz droga międzynarodowa E - 65 relacji Wrocław Szczecin. Skwierzyna posiada połączenie kolejowe, na którym poruszają się szynobusy relacji Zielona Góra Zbąszynek Gorzów Wielkopolski.

Tradycyjne uroczystości obchodzone w mieście

W mieście, jak i sąsiednich miejscowościach należących do gminy, odbywają się corocznie imprezy, które są istotnym wydarzeniem w życiu mieszkańców

Do najważniejszych wydarzeń należą:

Okresowo obchodzone są także wydarzenia związane z ważnymi wydarzeniami dla miasta m.in.

Miasta partnerskie

Znane osoby pochodzące ze Skwierzyny

Zobacz też

Commons

Linki zewnętrzne


miasta i gminy powiatu międzyrzeckiego

miasta : Międzyrzecz | Skwierzyna | Trzciel | gminy miejsko-wiejskie : gmina Międzyrzecz |
gmina Skwierzyna | gmina Trzciel | gminy wiejskie : gmina Bledzew | gmina Przytoczna | gmina Pszczew |


Źródło: " http://pl.wikipedia.org/wiki/Skwierzyna "

Ostatnia Zmiana : 2006-11-07 12:33:58.10966